Melis
Yeni Üye
Paylaşılan Albümler Ne Anlama Gelir? Bir Fotoğrafın Etrafında Toplanan İnsanların Hikâyesi
Paylaşılan Albümler Ne Anlama Gelir? Bir Fotoğrafın Peşinden Başlayan Hikâye
Geçenlerde telefonumun fotoğraflarına bakarken, yıllardır açmadığım bir albümün karşıma çıkmasıyla tuhaf bir şey yaşadım. Albümün adı oldukça sıradandı: “Yaz Tatili 2019.” Fakat kapağına dokunduğum anda yalnızca fotoğrafları değil, geçmişte kalmış bir sohbeti, unutulmuş birkaç insanı ve o zamanki hayatımızın küçük ayrıntılarını da yeniden gördüm.
Fotoğraflardan birinin altında bir yorum vardı. Yıllar önce yazılmış birkaç kelimeydi. O kadar basit görünüyordu ki ilk bakışta önemsemedim. Sonra o cümleyi yazan kişinin artık hayatımızda olmadığını fark ettim.
İşte o anda “Paylaşılan Albümler” özelliğinin yalnızca fotoğraf depolamakla ilgili olmadığını düşündüm.
Peki telefonda ya da bulut fotoğraf hizmetinde gördüğümüz “Paylaşılan Albümler” tam olarak ne anlama geliyor? Neden bazı fotoğraflar burada görünüyor? Bu albümler başkalarının fotoğraflarını görmemizi nasıl sağlıyor? Bir albümdeki fotoğrafı silmek herkesten silmek anlamına mı geliyor?
Bunları anlamak için biraz geriye, bizim hikâyemizin başladığı güne dönelim.
Bir Akşam Masasında Başlayan Tartışma
Hikâyedeki karakterlerimizden biri Murat'tı. Teknoloji konusunda oldukça pratik biriydi. Bir şey çalışmıyorsa önce ayarlarına bakar, sonra uygulamayı kapatıp açar, ardından sorunun kaynağını bulmaya çalışırdı.
Yanında Elif vardı. Elif ise fotoğrafların teknik olarak nerede saklandığından çok, kimin için önemli olduğuyla ilgileniyordu.
O akşam masada beş kişiydik. Birkaç yıl önce yaptığımız bir seyahatin fotoğraflarını birbirimize göndermeye çalışıyorduk.
Murat telefonunu masaya bıraktı.
“Tek tek göndermeyin,” dedi. “Bir Paylaşılan Albüm oluşturalım. Herkes fotoğraflarını eklesin.”
Ben de doğal olarak sordum:
“Paylaşılan Albüm ne oluyor?”
Murat gülümsedi.
“Fotoğrafların ortak bir yerde toplanması gibi düşün.”
Elif hemen araya girdi:
“Evet ama sadece ortak klasör gibi düşünme. İnsanların aynı anıya farklı fotoğraflardan bakmasını sağlıyor. Senin çektiğin fotoğraf benim için başka bir anlam taşıyabilir.”
Murat'ın yaklaşımı çözüm odaklıydı. Elif'in yaklaşımı ise ilişkinin ve anının tarafını görüyordu. İkisi de aynı özelliği farklı açıdan anlatıyordu.
Ve aslında Paylaşılan Albümleri anlamanın en kolay yolu da buydu.
Paylaşılan Albüm Nedir?
En basit ifadeyle Paylaşılan Albüm, belirli fotoğraf ve videoların başka kişilerle birlikte görüntülenebilmesini sağlayan dijital albüm sistemidir.
Özellikle Apple'ın Fotoğraflar uygulamasındaki “Paylaşılan Albümler” özelliğinde kullanıcılar bir albüm oluşturabilir, belirli kişileri davet edebilir ve albüme fotoğraf ya da video ekleyebilir. Davet edilen kişilerin izinleri ve kullandıkları cihazlara göre albümle etkileşim biçimleri değişebilir.
Yani telefonunuzda “Paylaşılan Albümler” ifadesini görmeniz, bütün fotoğraflarınızın başkalarına açık olduğu anlamına gelmez.
Bu önemli bir ayrım.
Paylaşılan Albüm = tüm fotoğraflarım herkese açık değildir.
Daha çok seçtiğiniz içerikleri belirli kişilerle paylaşmanız için oluşturulmuş bir alan olarak düşünmek gerekir.
Murat bunu daha teknik bir cümleyle ifade etmişti:
“Sen hangi albümü paylaşacağını seçiyorsun. Dolayısıyla kontrol sende.”
Elif ise daha farklı söylemişti:
“Bir bakıma dijital bir misafir odası. Kimi çağıracağını sen belirliyorsun.”
İkisi de haklıydı.
Peki Neden “Paylaşılan” Deniyor?
Çünkü albüm yalnızca sizin kişisel fotoğraf arşiviniz olmaktan çıkıp belirlediğiniz kişilerle ortak bir görüntüleme ve katkı alanına dönüşebilir.
Örneğin arkadaş grubunuzla yaptığınız tatilin fotoğraflarını düşünün.
Siz 50 fotoğraf çektiniz.
Arkadaşınız 80 fotoğraf çekti.
Başka biri yalnızca 12 fotoğraf çekti ama grubun en komik anlarını yakaladı.
Herkesin fotoğraflarını tek tek mesajlaşma uygulamalarından göndermek yerine, ortak bir Paylaşılan Albüm içinde toplamak daha düzenli olabilir.
Üstelik mesele yalnızca dosyaların bir yerde bulunması değildir.
Albüm, fotoğrafların etrafında bir iletişim alanı da oluşturabilir. Bazı paylaşım sistemlerinde kullanıcılar yorum yapabilir, beğeni bırakabilir veya albüme kendi fotoğraflarını ekleyebilir.
Böylece “fotoğraf göndermek” eylemi, “anı paylaşmak” fikrine dönüşür.
Bir Fotoğrafın Tarihi Aslında Ne Kadar Eski?
Elif'in bu konuda ilginç bir düşüncesi vardı.
“Fotoğraf paylaşmanın yeni bir şey olduğunu sanıyoruz,” dedi. “Oysa insanlar çok uzun zamandır anılarını başkalarına gösteriyor.”
Haklıydı.
Fotoğrafın yaygınlaşmasından önce insanlar anılarını mektuplarla, kartpostallarla, çizimlerle ve aile albümleriyle taşıyordu. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyıl boyunca fotoğraf albümleri ailelerin geçmişini düzenleme biçimlerinden biri haline geldi.
Bir düğün fotoğrafı yalnızca iki insanın görüntüsü değildi.
Bir aile portresi yalnızca yüzlerden oluşmuyordu.
Fotoğrafın arkasında tarih, yer, akrabalık ilişkileri ve toplumsal hafıza vardı.
Bugün fiziksel albümün yerini dijital albüm aldığında değişen esas şey, fotoğrafın anlamından çok paylaşım biçimi oldu.
Eskiden salonda duran albümü aile bireyleri elden ele geçirirdi.
Bugün ise aynı albüm farklı şehirlerde, hatta farklı ülkelerde yaşayan insanlar tarafından telefon ekranından görülebiliyor.
Bu açıdan Paylaşılan Albümler, eski aile albümünün dijital çağdaki akrabalarından biri gibi düşünülebilir.
Murat'ın Stratejisi, Elif'in Hatırladığı Ayrıntı
Hikâyemize geri dönelim.
Murat albümü oluşturdu. Önce albümün adını belirledi. Sonra kimlerin davet edileceğini düşündü. Ardından herkesin fotoğrafları eklemesini istedi.
Onun yaklaşımı neredeyse küçük bir proje yönetimi gibiydi.
“Önce albümü oluşturalım, sonra kişileri ekleyelim. Böylece herkes aynı yerde toplar.”
Elif ise farklı bir ayrıntıyı fark etti.
“Eski fotoğrafları da ekleyelim.”
Murat şaşırdı.
“Eski fotoğrafları neden?”
“Çünkü bu gezi sadece geçen hafta çektiğimiz fotoğraflardan ibaret değil. Geçen yıl çektiğimiz bir fotoğraf da bu hikâyenin parçası.”
Bu konuşma bana önemli bir şeyi gösterdi.
Murat'ın yaklaşımı daha çok sorunu çözmeye ve düzen kurmaya yönelikti. Elif'in yaklaşımı ise insanların deneyimini ve anılar arasındaki bağlantıyı korumaya odaklanıyordu.
Bunu kadınlar böyledir, erkekler şöyledir gibi katı bir kalıba sokmak doğru olmaz. Aynı özellikleri farklı insanlarda farklı oranlarda görmek mümkün. Buradaki iki karakter yalnızca iki farklı düşünme biçimini temsil ediyor.
Birisi “Bunu nasıl daha düzenli yaparız?” diye soruyor.
Diğeri “Bunun insanlar için anlamı ne?” diye soruyor.
İyi bir paylaşım deneyiminde ikisine de ihtiyaç var.
Paylaşılan Albüm ile Normal Albüm Arasındaki Fark
Telefonunuzdaki normal albüm ile Paylaşılan Albüm arasındaki temel fark erişim ve amaçtır.
Normal albüm genellikle kendi fotoğraflarınızı düzenlemek için kullanılır.
Örneğin:
• Aile fotoğrafları
• İş fotoğrafları
• Seyahat fotoğrafları
• Ekran görüntüleri
• Yemek fotoğrafları
gibi içerikleri kendi cihazınızda kategorilere ayırabilirsiniz.
Paylaşılan Albüm ise belirli içerikleri başkalarıyla birlikte kullanma fikrine dayanır.
Örneğin bir düğünde çekilen fotoğrafları düşünün.
Paylaşılan Albümler Ne Anlama Gelir? Bir Fotoğrafın Peşinden Başlayan Hikâye
Geçenlerde telefonumun fotoğraflarına bakarken, yıllardır açmadığım bir albümün karşıma çıkmasıyla tuhaf bir şey yaşadım. Albümün adı oldukça sıradandı: “Yaz Tatili 2019.” Fakat kapağına dokunduğum anda yalnızca fotoğrafları değil, geçmişte kalmış bir sohbeti, unutulmuş birkaç insanı ve o zamanki hayatımızın küçük ayrıntılarını da yeniden gördüm.
Fotoğraflardan birinin altında bir yorum vardı. Yıllar önce yazılmış birkaç kelimeydi. O kadar basit görünüyordu ki ilk bakışta önemsemedim. Sonra o cümleyi yazan kişinin artık hayatımızda olmadığını fark ettim.
İşte o anda “Paylaşılan Albümler” özelliğinin yalnızca fotoğraf depolamakla ilgili olmadığını düşündüm.
Peki telefonda ya da bulut fotoğraf hizmetinde gördüğümüz “Paylaşılan Albümler” tam olarak ne anlama geliyor? Neden bazı fotoğraflar burada görünüyor? Bu albümler başkalarının fotoğraflarını görmemizi nasıl sağlıyor? Bir albümdeki fotoğrafı silmek herkesten silmek anlamına mı geliyor?
Bunları anlamak için biraz geriye, bizim hikâyemizin başladığı güne dönelim.
Bir Akşam Masasında Başlayan Tartışma
Hikâyedeki karakterlerimizden biri Murat'tı. Teknoloji konusunda oldukça pratik biriydi. Bir şey çalışmıyorsa önce ayarlarına bakar, sonra uygulamayı kapatıp açar, ardından sorunun kaynağını bulmaya çalışırdı.
Yanında Elif vardı. Elif ise fotoğrafların teknik olarak nerede saklandığından çok, kimin için önemli olduğuyla ilgileniyordu.
O akşam masada beş kişiydik. Birkaç yıl önce yaptığımız bir seyahatin fotoğraflarını birbirimize göndermeye çalışıyorduk.
Murat telefonunu masaya bıraktı.
“Tek tek göndermeyin,” dedi. “Bir Paylaşılan Albüm oluşturalım. Herkes fotoğraflarını eklesin.”
Ben de doğal olarak sordum:
“Paylaşılan Albüm ne oluyor?”
Murat gülümsedi.
“Fotoğrafların ortak bir yerde toplanması gibi düşün.”
Elif hemen araya girdi:
“Evet ama sadece ortak klasör gibi düşünme. İnsanların aynı anıya farklı fotoğraflardan bakmasını sağlıyor. Senin çektiğin fotoğraf benim için başka bir anlam taşıyabilir.”
Murat'ın yaklaşımı çözüm odaklıydı. Elif'in yaklaşımı ise ilişkinin ve anının tarafını görüyordu. İkisi de aynı özelliği farklı açıdan anlatıyordu.
Ve aslında Paylaşılan Albümleri anlamanın en kolay yolu da buydu.
Paylaşılan Albüm Nedir?
En basit ifadeyle Paylaşılan Albüm, belirli fotoğraf ve videoların başka kişilerle birlikte görüntülenebilmesini sağlayan dijital albüm sistemidir.
Özellikle Apple'ın Fotoğraflar uygulamasındaki “Paylaşılan Albümler” özelliğinde kullanıcılar bir albüm oluşturabilir, belirli kişileri davet edebilir ve albüme fotoğraf ya da video ekleyebilir. Davet edilen kişilerin izinleri ve kullandıkları cihazlara göre albümle etkileşim biçimleri değişebilir.
Yani telefonunuzda “Paylaşılan Albümler” ifadesini görmeniz, bütün fotoğraflarınızın başkalarına açık olduğu anlamına gelmez.
Bu önemli bir ayrım.
Paylaşılan Albüm = tüm fotoğraflarım herkese açık değildir.
Daha çok seçtiğiniz içerikleri belirli kişilerle paylaşmanız için oluşturulmuş bir alan olarak düşünmek gerekir.
Murat bunu daha teknik bir cümleyle ifade etmişti:
“Sen hangi albümü paylaşacağını seçiyorsun. Dolayısıyla kontrol sende.”
Elif ise daha farklı söylemişti:
“Bir bakıma dijital bir misafir odası. Kimi çağıracağını sen belirliyorsun.”
İkisi de haklıydı.
Peki Neden “Paylaşılan” Deniyor?
Çünkü albüm yalnızca sizin kişisel fotoğraf arşiviniz olmaktan çıkıp belirlediğiniz kişilerle ortak bir görüntüleme ve katkı alanına dönüşebilir.
Örneğin arkadaş grubunuzla yaptığınız tatilin fotoğraflarını düşünün.
Siz 50 fotoğraf çektiniz.
Arkadaşınız 80 fotoğraf çekti.
Başka biri yalnızca 12 fotoğraf çekti ama grubun en komik anlarını yakaladı.
Herkesin fotoğraflarını tek tek mesajlaşma uygulamalarından göndermek yerine, ortak bir Paylaşılan Albüm içinde toplamak daha düzenli olabilir.
Üstelik mesele yalnızca dosyaların bir yerde bulunması değildir.
Albüm, fotoğrafların etrafında bir iletişim alanı da oluşturabilir. Bazı paylaşım sistemlerinde kullanıcılar yorum yapabilir, beğeni bırakabilir veya albüme kendi fotoğraflarını ekleyebilir.
Böylece “fotoğraf göndermek” eylemi, “anı paylaşmak” fikrine dönüşür.
Bir Fotoğrafın Tarihi Aslında Ne Kadar Eski?
Elif'in bu konuda ilginç bir düşüncesi vardı.
“Fotoğraf paylaşmanın yeni bir şey olduğunu sanıyoruz,” dedi. “Oysa insanlar çok uzun zamandır anılarını başkalarına gösteriyor.”
Haklıydı.
Fotoğrafın yaygınlaşmasından önce insanlar anılarını mektuplarla, kartpostallarla, çizimlerle ve aile albümleriyle taşıyordu. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyıl boyunca fotoğraf albümleri ailelerin geçmişini düzenleme biçimlerinden biri haline geldi.
Bir düğün fotoğrafı yalnızca iki insanın görüntüsü değildi.
Bir aile portresi yalnızca yüzlerden oluşmuyordu.
Fotoğrafın arkasında tarih, yer, akrabalık ilişkileri ve toplumsal hafıza vardı.
Bugün fiziksel albümün yerini dijital albüm aldığında değişen esas şey, fotoğrafın anlamından çok paylaşım biçimi oldu.
Eskiden salonda duran albümü aile bireyleri elden ele geçirirdi.
Bugün ise aynı albüm farklı şehirlerde, hatta farklı ülkelerde yaşayan insanlar tarafından telefon ekranından görülebiliyor.
Bu açıdan Paylaşılan Albümler, eski aile albümünün dijital çağdaki akrabalarından biri gibi düşünülebilir.
Murat'ın Stratejisi, Elif'in Hatırladığı Ayrıntı
Hikâyemize geri dönelim.
Murat albümü oluşturdu. Önce albümün adını belirledi. Sonra kimlerin davet edileceğini düşündü. Ardından herkesin fotoğrafları eklemesini istedi.
Onun yaklaşımı neredeyse küçük bir proje yönetimi gibiydi.
“Önce albümü oluşturalım, sonra kişileri ekleyelim. Böylece herkes aynı yerde toplar.”
Elif ise farklı bir ayrıntıyı fark etti.
“Eski fotoğrafları da ekleyelim.”
Murat şaşırdı.
“Eski fotoğrafları neden?”
“Çünkü bu gezi sadece geçen hafta çektiğimiz fotoğraflardan ibaret değil. Geçen yıl çektiğimiz bir fotoğraf da bu hikâyenin parçası.”
Bu konuşma bana önemli bir şeyi gösterdi.
Murat'ın yaklaşımı daha çok sorunu çözmeye ve düzen kurmaya yönelikti. Elif'in yaklaşımı ise insanların deneyimini ve anılar arasındaki bağlantıyı korumaya odaklanıyordu.
Bunu kadınlar böyledir, erkekler şöyledir gibi katı bir kalıba sokmak doğru olmaz. Aynı özellikleri farklı insanlarda farklı oranlarda görmek mümkün. Buradaki iki karakter yalnızca iki farklı düşünme biçimini temsil ediyor.
Birisi “Bunu nasıl daha düzenli yaparız?” diye soruyor.
Diğeri “Bunun insanlar için anlamı ne?” diye soruyor.
İyi bir paylaşım deneyiminde ikisine de ihtiyaç var.
Paylaşılan Albüm ile Normal Albüm Arasındaki Fark
Telefonunuzdaki normal albüm ile Paylaşılan Albüm arasındaki temel fark erişim ve amaçtır.
Normal albüm genellikle kendi fotoğraflarınızı düzenlemek için kullanılır.
Örneğin:
• Aile fotoğrafları
• İş fotoğrafları
• Seyahat fotoğrafları
• Ekran görüntüleri
• Yemek fotoğrafları
gibi içerikleri kendi cihazınızda kategorilere ayırabilirsiniz.
Paylaşılan Albüm ise belirli içerikleri başkalarıyla birlikte kullanma fikrine dayanır.
Örneğin bir düğünde çekilen fotoğrafları düşünün.